Güncel Sayı
Dünya'nın yörünge ortamı hiç bu kadar kalabalık olmamıştı. 2026 itibarıyla on binlerce nesne takip ediliyor; bu işi ABD Uzay Kuvvetleri, ESA ve ticari sağlayıcıların işlettiği yer tabanlı radar ve optik sensörler yapıyor. Bu nesneler, aktif haberleşme uydularından kullanılmış roket kademelerine, çarpışma ve patlamalardan kalan parçalara kadar uzanıyor.
Yukarıdaki sayılar, güvenilir biçimde takip edilebilecek büyüklükteki nesneleri yansıtır; bu sınır alçak Dünya yörüngesi için genellikle 10 cm ve üzeridir. Bu eşiğin altında, tahminlere göre 1 ile 10 cm arasında 1,2 milyonu aşkın, 1 cm'den küçük 140 milyonu aşkın nesne bulunuyor; bunların her biri çarptığı bir uzay aracına zarar verebilir, hatta onu yok edebilir.
Takip edilen tüm nesnelerden 19.000+ tanesi faydalı yük, yani çalışıyor olsun ya da çoktan işlevini yitirmiş olsun, gündelik anlamıyla uydu. Bunların tahminen 16.660 tanesi hâlâ hizmette. Geri kalan her şey yörüngeyi dolduran karmaşanın parçası; bu da uzay durumsal farkındalık ve yörünge ortamının uzun vadeli sürdürülebilirliği için giderek büyüyen bir sorun. Her rakamın kesin tanımı aşağıdaki yöntem bölümünde yer alıyor.
Nesne Türüne Göre Dağılım
Takip edilen her nesne dört kategoriden birine girer. Aşağıdaki grafik bu dağılımı gösteriyor:
Neler "Uydu" Sayılır?
"Uydu" terimi çoğu zaman gevşek bir anlamda, yörüngedeki her nesne için kullanılır; oysa takip edilen nesneler birkaç ayrı kategoriye ayrılır:
Faydalı yükler uyduların kendisidir: bir görevi yerine getirmek üzere yörüngeye yerleştirilmiş, aktif ya da işlevini yitirmiş uzay araçları. Bu kategoriye haberleşme uyduları, yer gözlem platformları, bilimsel cihazlar, hava durumu uyduları ve navigasyon uzay araçları girer; örneğin GPS ve Galileo.
Roket kademeleri faydalı yüklerini bıraktıktan sonra yörüngede kalan fırlatma aracı üst kademeleridir. Eski roket kademelerinin çoğu yörüngeden çıkacak şekilde tasarlanmadı; bu kademeler onlarca, hatta yüzlerce yıl uzayda kalacak. Büyük kütleleri ve içlerinde kalan yakıt nedeniyle en tehlikeli uzay çöpü nesneleri arasında yer alırlar.
Görevle ilişkili çöp kapsamına, uyduların yörüngeye bırakılması sırasında serbest kalan parçalar girer: lens kapakları, ayırma cıvataları, adaptör halkaları ve diğer donanımlar. Tek tek küçük olsalar da birikirler. Her fırlatma takip edilen nesnelere bu türden birkaç yeni nesne ekler.
Parçalanma kaynaklı çöp ise nesneler parçalandığında oluşur; bunun nedeni ya patlamalar (çoğunlukla eski roket kademelerinde kalan yakıt yüzünden) ya da çarpışmalardır. Bu kategori, 2007'deki Çin ASAT testi ve 2009'daki Cosmos-Iridium çarpışması gibi olayların ardından belirgin biçimde büyüdü; bu olayların her biri binlerce takip edilebilir parça üretti. Ayrıntılı analiz için Uzay Çöpü İstatistikleri sayfamıza bakın.
Nasıl Sayıyoruz: Üç Rakam
"Yörüngede kaç uydu var?" sorusunun, neyi saydığınıza bağlı olarak üç dürüst yanıtı var. Orbital Radar, tek bir karma rakam yerine üçünü de kesin tanımlarıyla birlikte yayımlar:
Takip edilen nesneler (32.074): canlı katalogdaki her şey. Faydalı yükler, roket kademeleri ve uzay çöpü; yani güvenilir biçimde takip edilebilecek büyüklükteki her nesne. Yörünge elemanları yenilendikçe sürekli güncellenir.
Yörüngedeki faydalı yükler (19.681): hâlâ çalışıp çalışmadığına bakılmaksızın, şu anda yörüngede bulunan ve katalogda faydalı yük sınıfında kayıtlı her nesne. 1958'den beri Dünya'nın çevresinde dolanan Vanguard 1 gibi tarihî uzay araçlarını da kapsayan sayı budur.
Hizmetteki uydular, tahmini (16.660): görevini sonlandırdığı bilinmeyen faydalı yükler. Kataloğumuz bir faydalı yük için görev sonu kaydettiğinde o yük bu katmandan çıkar; kayıtlı bir bitiş tarihi olmayan uzay aracı hizmette sayılır. Hizmet durumu gerçek zamanlı olarak doğrudan gözlemlenemez ve Dünya'daki hiçbir takip sistemi, hangi uyduların çalıştığını canlı olarak gösteren bir veri akışına sahip değildir. Bu nedenle bu rakam düzenli olarak yenilenen bir değerlendirmedir ve açıkça tahmin olarak etiketlenir.
Bu üç katman iç içedir: hizmetteki uydular yörüngedeki faydalı yüklerin, yörüngedeki faydalı yükler de takip edilen nesnelerin bir alt kümesidir. Konum verileri neredeyse gerçek zamanlı güncellenir; hizmet durumu değerlendirmeleri ise görev sonu bilgileri geldikçe daha yavaş bir tempoyla güncellenir. 2026'da kataloğun en eski nesnelerini (Vanguard 1, OSCAR 7 ve LAGEOS çifti dâhil, NORAD numarası 1–9999 olanlar) canlı sayıma geri ekledik. Bu adım, faydalı yük katmanını çoğu uzun süre önce emekliye ayrılmış yaklaşık 590 uzay aracı kadar artırırken hizmetteki uydu katmanını neredeyse hiç değiştirmedi.
Aynı katmanlı rakamlar, tanımlarıyla birlikte, ücretsiz CC BY uydu sayısı veri akışımızda makine tarafından okunabilir biçimde sunuluyor. Uç nokta ve kullanım koşulları için Veri Kaynakları sayfamıza bakın.
Yörünge Türüne Göre Uydular
Aktif uydular, her biri farklı görevlere uygun dört ana yörünge kuşağında bulunur. Bugün uyduların ezici çoğunluğu alçak Dünya yörüngesi kuşağında yer alıyor. Bunun ardında mega takımyıldızların hızlı kurulumu var; başı çeken ise Starlink.
LEO'nun hâkimiyeti yeni bir olgu. 2019'dan önce dağılım daha dengeliydi ve ticari haberleşme uydularının çoğu GEO'da bulunuyordu. LEO'ya kayış hem mega takımyıldızların ekonomisini (daha düşük fırlatma maliyeti, internet hizmetinde daha düşük gecikme) hem de küçük uydu teknolojisindeki ilerlemeleri yansıtıyor.
Başlıca navigasyon takımyıldızları MEO'da bulunur: GPS (20.200 km'de 31 uydu), Galileo (23.222 km'de 30 uydu), GLONASS ve BeiDou. GEO ise hava gözlemi, televizyon yayıncılığı ve yüksek kapasiteli haberleşme için kritik önemini koruyor; buradaki her uydu Dünya'nın yaklaşık üçte birini kapsar.
Ülkelere Göre Uydular
Uydu sahipliği bir avuç ülkede yoğunlaşmış durumda. ABD ezici bir üstünlükle başı çekiyor; bunun başlıca nedeni SpaceX'in Starlink takımyıldızı. Aşağıdaki tablo, yörüngede en çok faydalı yükü bulunan on ülkeyi gösteriyor. Tam döküm için Ülkelere Göre Uydular sayfamıza bakın.
| # | Ülke | Yörüngedeki Faydalı Yükler | |
|---|---|---|---|
| 1 | 🇺🇸 | ABD | 13.376 |
| 2 | 🇨🇳 | Çin | 1.663 |
| 3 | 🇬🇧 | Birleşik Krallık | 725 |
| 4 | 🇷🇺 | Rusya | 1.573 |
| 5 | 🇯🇵 | Japonya | 218 |
| 6 | 🇮🇳 | Hindistan | 111 |
| 7 | 🇪🇺 | Avrupa Birliği | 98 |
| 8 | 🇨🇦 | Kanada | 60 |
| 9 | 🇰🇷 | Güney Kore | 45 |
| 10 | 🇦🇪 | BAE | 35 |
Yoğunlaşma çarpıcı boyutta: yörüngedeki faydalı yüklerin açık ara en büyük payı tek başına ABD'ye ait; dünyadaki hizmetteki uyduların yaklaşık üçte ikisi de ABD'nin ve bu pay Starlink büyüdükçe artmaya devam ediyor. Çin'in Qianfan takımyıldızı (14.000 uyduya kadar planlanıyor) on yılın sonuna doğru bu dengeyi önemli ölçüde değiştirebilir.
Operatörlere Göre Uydular
Uydu sektörü giderek birkaç mega takımyıldız operatörünün elinde toplanıyor. En büyük beş operatör, tüm aktif uzay araçlarının çoğunluğunu oluşturuyor. Sıralamanın tamamı burada: Operatörlere Göre Uydular.
Zaman İçindeki Büyüme
Yörüngedeki aktif uydu sayısı olağanüstü bir hızla arttı; özellikle mega takımyıldız kurulumlarının ciddi biçimde başladığı 2019'dan bu yana. Son üç yılda yörüngeye yerleştirilen uydu sayısı, uzay uçuşlarının önceki tüm tarihindekinden fazla; bu eğilimin neredeyse tamamen arkasında SpaceX var. Ayrıntılı kayıt için Fırlatma Kayıtları sayfamıza bakın.
Uydu fırlatma temposu hızlanmaya devam ediyor. Yalnızca SpaceX bile her 2–3 haftada bir yörüngeye yeni Starlink uyduları gönderiyor; her seferinde 20–60 uydu. Amazon ise Project Kuiper kapsamında, birinci nesil lisansının öngördüğü 3.232 uyduya doğru kurulumu hızla genişletiyor. Çin'in 14.000 uyduya kadar planlanan Qianfan takımyıldızı bu eğilimi daha da hızlandırabilir. Projeksiyonlara göre aktif uydu sayısı 2030'a kadar 30.000–60.000'e ulaşabilir.
Yörüngedeki tüm nesneleri Orbital Radar'ın etkileşimli 3D küresinde keşfedin: canlı konumlar, yörüngeler ve nesne ayrıntıları dâhil.
Takip Neden Önemli?
Takip edilen her nesne potansiyel bir çarpışma riski taşır. Uzay ajansları ve ticari operatörler yörünge ortamını sürekli izlemek ve yakınlaşma değerlendirmeleri yapmak zorundadır: nesneler arasındaki yakınlaşmaları öngörmek ve kaçınma manevrası gerekip gerekmediğine karar vermek. Yalnızca ISS bile yılda birkaç kez kaçınma manevrası yaparken Starlink uyduları her yıl binlerce otonom çarpışmadan kaçınma manevrası gerçekleştiriyor.
Endişe şu: nesne sayısı arttıkça çarpışma riski de katlanarak büyüyor. Tek bir çarpışma, her biri yeni bir çarpışma riskine dönüşen yüzlerce, hatta binlerce yeni parça üretebilir. Bu senaryonun bilinen adı: Kessler sendromu. 2009'da Cosmos 2251 ile Iridium 33 arasında yaşanan çarpışma bunu uygulamada gösterdi: bugün hâlâ yörüngede bulunan 2.300'den fazla takip edilebilir parça oluştu.
Aktif uzay çöpü temizliği henüz emekleme aşamasında; ClearSpace-1 ve ADRAS-J gibi görevler ilk teknoloji gösterimlerini yapıyor. Operasyonel temizleme hizmetleri geniş ölçekte devreye girene kadar başlıca önlem, sorumlu biçimde yörüngeden çıkarma olmaya devam ediyor: yeni uydular, ömürlerini tamamladıktan sonraki 5–25 yıl içinde atmosfere girecek şekilde tasarlanıyor. Canlı atmosfere giriş tahminlerini Atmosfere Giriş Takibi sayfamızda izleyin; uzay çöpünün güncel dağılımını ise burada görebilirsiniz: Uzay Çöpü Haritası.
Orbital Radar'ın canlı takip sayısı, kamuya açık katalog verilerinden türetilir. Bu veriler başta ABD Uzay Kuvvetleri'nin Uzay Gözetim Ağı'ndan gelir ve Space-Track.org üzerinden sağlanır. Bu sayfadaki canlı sayaçlar verileri doğrudan Orbital Radar'ın kendi API'sinden çeker; yenileme aralığı: 30 saniye.
Nesne türü sınıflandırmasında SATCAT'ın OBJECT_TYPE alanı kullanılır. Yörünge türü, her nesnenin iki satırlık eleman setinden türetilen yörünge periyoduna göre belirlenir. Ülke sahipliği, SATCAT'taki kayıt ülkesi kodunu esas alır. Tüm hesaplamalar sunucu tarafında yapılır.
Bu sayfadaki üç ana rakam, yukarıdaki yöntem bölümünde yer alan katmanlı tanımlara dayanır; aynı rakamlar tanımlarıyla birlikte ücretsiz CC BY uydu sayısı veri akışımızda makine tarafından okunabilir biçimde de sunulur.
Veri işleme sürecimiz ve kaynaklarımız hakkında daha fazla bilgi için Veri Kaynakları sayfamıza bakın.